Prezydium Rady SzWiN ZNP z uwagą przestudiowało projekt budżetu państwa na przyszły rok przedstawiony przez Rząd. Prezydium z zadowoleniem odnotowało fakt planowanego przyrostu środków na finansowanie zadań nauki i szkolnictwa wyższego.
Musimy jednakże zwrócić uwagę na następujące niepokojące fakty:

1. Zapowiedzi przedstawione przez Premiera Rządu p. Donalda Tuska na spotkaniu ze środowiskiem polskiej nauki 17. kwietnia br., oraz wielokrotnie wypowiadane przez p. prof. Barbarę Kudrycką - Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego wskazywały na znacznie większy przyrost środków. Zapowiadano zwiększenie dofinansowania do poziomu 0,92% PKB w roku 2009 oraz coroczny wzrost o 0,158 % PKB w ciągu kilku następnych lat, tak by osiągnąć 2% PKB w 2012 roku. Tymczasem szacunkowa ocena wskazuje, że poziom finansowania mierzony udziałem wydatków na szkolnictwo wyższe w PKB w roku 2009 będzie utrzymywał się na niezmienionym poziomie 0,88%. Oznacza to, że osiągnięcie planowanego poziomu 2% nie tylko przesuwa się w czasie, ale w ogóle staje się mocno wątpliwe. Jest to ewidentne niedotrzymanie wcześniejszych deklaracji i obietnic.
2. Po uwzględnieniu wskaźnika wzrostu cen towarów i usług szacowanego na bieżący rok okazuje się, że poziom finansowania nie tylko nie wzrasta, a wręcz maleje. Sytuacja wygląda jeszcze gorzej, gdy uwzględni się wzrost cen towarów i usług codziennego spożycia. Porównanie planowanej na bieżący rok i wykonanej inflacji (która wg powszechnych szacunków może być nawet dwukrotnie wyższa) pokazuje, że mimo poprawy wyrażanej w liczbach bezwzględnych następuje realne obniżenie środków na finansowanie szkolnictwa wyższego.
3. W wyniku tych posunięć wynagrodzenia pracowników szkolnictwa wyższego, których poziom w stosunku do średniej w całej gospodarce narodowej od kilku lat systematycznie się obniża, ulegną dalszej deprecjacji. Szacowany spadek tej relacji w ciągu ostatnich czterech lat wynosi co najmniej 10%. Planowany na przyszły rok poziom dotacji państwa na szkolnictwo wyższe nie zlikwiduje tej luki, ale ją pogłębi. Stawia to pod znakiem zapytania realizację stosownych zapisów zawartych w prawie o szkolnictwie wyższym
4. Z zadowoleniem witamy pierwszy od lat znaczący przyrost środków na dofinansowanie nauki. Niestety, wzrost środków ogółem nie pociąga za sobą wzrostu dotacji na stałe wydatki instytutów naukowych i jbr. Oznaczać to musi, że pogłębiać się będzie zapaść wielu jednostek naukowych, które już obecnie znajdują się na skraju upadłości.
5. Budzi wątpliwości przeznaczenie rezerwy celowej (poz. 45) w wysokości 427.845 tys. zł. Domagamy się jednoznacznego zapisu, iż jest ona przeznaczona w całości na poprawę wynagrodzenia pracowników szkolnictwa wyższego.

Wielokrotnie w swoich uchwałach i stanowiskach wskazywaliśmy na opłakane skutki takiej polityki dla polskiego społeczeństwa, zarówno w długiej, jak i krótkiej perspektywie czasowej. Jest dla nas nie do przyjęcia sytuacja, w której polska nauka - mimo znacznego potencjału intelektualnego - znajduje się na szarym końcu w Unii Europejskiej głównie z tej przyczyny, że ogromna część tego potencjału jest zaangażowana w walkę o przetrwanie, zamiast w rozwój.
Niestety, mimo zapowiedzi i obietnic składanych wobec środowiska nauki i szkolnictwa wyższego projekt budżetu na rok 2009 utrwala ten stan. Domagamy się zdecydowanych działań, które pozwolą przynajmniej mieć nadzieję na poprawę.
Jednocześnie Rada SzWiN ZNP stwierdza, że wobec nierealizowania przez Rząd nie tylko przyjętych w UE rozwiązań (strategia lizbońska), ale także własnych obietnic, ZNP w szkołach wyższych zastrzega sobie prawo do podejmowania akcji protestacyjnych do strajku włącznie.


Warszawa, 15.09.2008 r.