Rada Szkolnictwa Wyższego i Nauki Związku Nauczycielstwa Polskiego wyraża stanowczy sprzeciw wobec planowanych zapisów w ustawie budżetowej na rok 2008 w kwestii wysokości planowanego średniorocznego wskaźnika wzrostu wynagrodzeń w państwowej sferze budżetowej jedynie na poziomie planowanego średniorocznego wskaźnika wzrostu cen towarów i usług, tzn. 2,3%. Należy mieć na uwadze, że w roku 2007 nastąpiło "zamrożenie" wynagrodzeń w sferze budżetowej na poziomie roku 2006, a tym samym kwoty bazowej będącej podstawą do obliczania przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia w uczelniach publicznych w grupach pracowników wymienionych w art. 151, ust.1, pkt 1 ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym. Dużo korzystniejsze są propozycje dotyczące waloryzacji świadczeń emerytalno-rentowych, w przypadku których w roku 2008 wskaźnik wzrostu będzie skumulowany za lata 2007-2008 i obejmie nie tylko poziom inflacji, ale powiększenie o 20% realnego wzrostu wynagrodzeń w gospodarce narodowej. W związku z tym wyrażamy przeświadczenie o konieczności takiego zintensyfikowania aktywności Ministerstwa Nauki i Szkolnictwa Wyższego, aby przyjęty w ustawie budżetowej na rok 2008 wskaźnik wzrostu płac w sferze szkolnictwa wyższego był nie gorszy niż dla świadczeniobiorców z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych.

Rada Szkolnictwa Wyższego i Nauki ZNP wyraża niepokój, gdyż w rezultacie przyjęcia w ustawie budżetowej na rok 2008 wskaźników wzrostu wynagrodzeń w sferze budżetowej zaledwie na poziomie 2,3% może nastąpić dalsza niekorzystna zmiana proporcji przeciętnych wynagrodzeń pracowników szkolnictwa wyższego w odniesieniu do przeciętnych wynagrodzeń w gospodarce narodowej, nie mówiąc już o sferze przedsiębiorstw. Oznacza to de facto zaprzepaszczenie pozytywnych skutków wypracowanego w latach 2001-2004 wzrostu poziomu płac w szkolnictwie wyższym, uwzględniającego znaczenie tego sektora dla społeczeństwa i gospodarki narodowej oraz rangę zawodu nauczyciela akademickiego. Przypominamy, że w 2005 roku ówczesne Ministerstwo Edukacji Narodowej i Sportu skierowało na ręce JM Rektorów pisma wskazujące i gwarantujące środki na przewidziany w ustawie budżetowej na tamten rok 3% wzrost wynagrodzeń (pisma DE-I-0333-0-3/2005, DSW-2-AB-0412-35/05). Natomiast w 2006 roku planowany średnioroczny i gwarantowany ze środków publicznych wzrost wynagrodzeń w sferze budżetowej wyniósł 1,5%, co zostało zabezpieczone w budżecie państwa i przekazane Uczelniom w formie dotacji podmiotowych na działalność dydaktyczną (pisma DEE-I-0333-0-10/2006). Należy podkreślić, że w latach 2005-2006 planowany wzrost wynagrodzeń w szkolnictwie wyższym odpowiadał założonemu tempu wzrostu inflacji. Zatem i w roku bieżącym, gdy średnioroczny planowany wzrost cen towarów i usług (wskaźnik inflacji) ujęty w ustawie budżetowej wynosi 1,9%, powinno nastąpić odpowiednie zwiększenie wynagrodzeń pozwalające choćby zachować realny poziom płac. Dlatego zgoda na przyjęcie w budżecie Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego planu dotacji w obszarze działalności dydaktycznej w zakresie finansowania działalności uczelni publicznych w części dotyczącej wynagrodzeń na rok 2007 na poziomie takim samym jak w roku 2006, oznacza w praktyce nie tylko akceptację Ministra na obniżenie realnych płac pracowników uczelni publicznych, ale również niewykonanie normy prawnej zawartej w art. 93 ust. 1 ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym, która stanowi, że wydatki budżetu państwa planowane na finansowanie działalności uczelni publicznych w części dotyczącej wynagrodzeń waloryzowane są corocznie, co najmniej o średnioroczny wskaźnik wzrostu wynagrodzeń w państwowej sferze budżetowej ustalonej w ustawie budżetowej na dany rok budżetowy. W opinii Rady SzWiN ZNP, wobec zwiększenia przez Sejm RP wydatków na szkolnictwo wyższe w kwocie 340 mln zł z przeznaczeniem na zwiększenie wydatków pozapłacowych szkół wyższych i utworzeniem fakultatywnej rezerwy celowej w wysokości 200 mln zł (ujętej w budżecie pod pozycją "Zwiększenie wydatków na działalność dydaktyczną w szkołach wyższych") Minister miał możliwość takiego zaplanowania nakładów na działalność uczelni publicznych, aby przy znacznym przekroczeniu minimalnego wzrostu wydatków pozapłacowych, określonego w art. 93 ust. 2 ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym, zapewnić sfinansowanie wzrostu wynagrodzeń na poziomie planowanego na rok 2007 wzrostu cen towarów i usług, tj. 1,9%.

Naszą dezaprobatę i rozgoryczenie pogłębiają (pomijając tryb konsultowania i okoliczności wprowadzenia w grudniu 2006 roku Rozporządzenia w sprawie warunków wynagradzania za pracę i przyznawania innych świadczeń związanych z pracą dla pracowników zatrudnionych w uczelni publicznej) interpretacyjne konsekwencje, zawartych w pismach do JM Rektorów (DE-8-0333-0-5b/2007), sformułowań o brzmieniu: Utrzymanie kalkulacji wynagro-dzeń w planie dotacji w obszarze działalności dydaktycznej na niezmienionym poziomie, wiąże się z zachowaniem w ustawie budżetowej na rok 2007 kwoty bazowej, o której mowa w art. 151 ust 1 pkt 1 ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym, w wysokości 1.795,80 zł, a więc analogicznej jak w 2006 r. Oznacza to brak przesłanek formalnych dla dokonywania przez uczelnie podwyżek wynagrodzeń obecnym roku, w ramach określania przez senaty planu środków na wynagrodzenia dla pracowników uczelni publicznych.

Zapis ten w wielu Uczelniach został zinterpretowany jako zakaz dokonywania jakichkolwiek podwyżek, czy też waloryzacji wynagrodzeń. Tymczasem na problem celowości i możliwości dokonywania ewentualnych waloryzacji płac należy spojrzeć zarówno od strony formalnej jak i rzeczywistej sytuacji w konkretnej uczelni. Należy bowiem zaznaczyć, że w latach 2005-2006, z uwagi na niewystarczające nakłady ze środków publicznych na szkolnictwo wyższe w relacji do liczby osób kształconych (studentów i doktorantów), w niektórych uczelniach nie przeprowadzono w tych latach ustawowych rewaloryzacji płac tym bardziej, że uczelnie publiczne miały samodzielnie wydzielić w ramach wynagrodzeń osobowych środki na dokonanie podwyżek. Warto również podkreślić, że w związku z wejściem w życie ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym od roku 2006 nauczyciele akademiccy otrzymali zwiększony zakres obowiązków - w wielu uczelniach o 1/7 (o 30 godzin podwyższenie rocznego wymiaru zajęć dydaktycznych). Natomiast od strony formalnej, zgodnie z zapisem art. 151 ust. 4 i 8 ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym, ustalenie wysokości środków na wynagrodzenia dla pracowników uczelni publicznej należy do kompetencji Senatu, który stosowną decyzję podejmuje w ramach środków posiadanych przez Uczelnię, uwzględniając także środki pochodzące z innych źródeł niż określone w art. 94 ust. 1 Ustawy. Zatem powołanie się w piśmie Ministra na brak przesłanek formalnych do dokonywania w bieżącym roku podwyżek wynagrodzeń może być jedynie wskazówką, że nie ma na to środków tylko w ramach dotacji na działalność dydaktyczną. Zacytowane powyżej sformułowania zawarte w piśmie DE-8-0333-0-5b/2007, mogą być również opacznie odczytywane jako nieuprawniona ingerencja Ministra w określony ustawowo zakres autonomii szkół wyższych (m. in. w art. 4 ust. 1 i 5 w nawiązaniu do art. 151 ust. 4 i 8).

Rada Szkolnictwa Wyższego i Nauki ZNP wyraża nadzieję, że przy ewentualnym rozdysponowywaniu - na przełomie III i IV kwartału, według przyjętej na rok bieżący formuły algorytmicznej - rezerwy celowej w wysokości 200 mln zł Pan Minister umożliwi senatom uczelni publicznych, przy uchwalaniu korekt planów rzeczowo-finansowych wymaganych przepisami ustawy o finansach publicznych, dokonanie takich zmian, aby możliwe były niezbędne regulacje w zakresie wynagrodzeń zapewniające dochowanie wskaźników płacowych określonych w art. 151 ust. 1 ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym. Uważamy również za celowe nawiązanie do tradycji, że Minister w pismach do JM Rektorów przypominał o obowiązku uzgadniania zasad podziału środków na wynagrodzenia z działającymi w uczelni związkami zawodowymi; co wynika z art. 27 ust. 3 ustawy o związkach zawodowych i art. 151 ust. 8 ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym.

Rada Szkolnictwa Wyższego i Nauki ZNP wyraża gotowość pełnej i konstruktywnej współpracy z Panem Ministrem w zakresie doskonalenia działalności szkół wyższych, w tym poprawy warunków płacowych pracowników. W szczególności proponujemy Panu Ministrowi spotkanie we wrześniu br., na którym mogłyby być przedyskutowanie aktualne problemy szkolnictwa wyższego.

Jednocześnie uprzejmie przypominamy, że oczekujemy przekazania informacji o średnich wynagrodzeniach w grupach pracowników szkół wyższych; udostępnienie których to informacji Pan Minister zadeklarował na spotkaniu z przedstawicielami Rady w dniu 20 czerwca br.

------------------------------------------------------------------

Przy Krajowym Związku Nauczycielstwa Polskiego powstał Ośrodek Usług Pedagogicznych i Socjalnych jako wyspecjalizowana jednostka organizacyjna do prowadzenia usług:
- wypoczynkowo - leczniczych
- sportowo - rekreacyjnych
- turystycznych
- kulturalnych

UWAGA: Członkom ZNP korzystającym z usług i obiektów OUPiS przysługują ulgi.